Multi Masters Group is al jaren trotse partner van River Cleanup, de organisatie van Thomas de Groote die zich inzet voor het plasticvrij maken van onze rivieren. Intussen heeft deze non-profitorganisatie al over 100 landen heen meer dan 4 miljoen kilogram plastic verzameld, met behulp van meer dan 390.000 vrijwilligers. Sinds 2019 is River Cleanup uitgegroeid tot een wereldwijde community met een duidelijke strategische, circulaire visie met één doel: rivieren in onze wereld plasticvrij maken én houden. In de aanloop naar de jaarlijkse World Cleanup Day vuren we enkele prangende vragen af op bezieler Thomas de Groote.
“Multi Masters Group was de eerste organisatie die ons het vertrouwen heeft gegeven. Het was cruciaal dat we hun steun hadden.” – Thomas de Groote
Thomas, het begon allemaal in 2017 toen je werd uitgedaagd om 10 minuten lang zwerfvuil te rapen. Had je vermoed dat die actie zou uitgroeien tot de internationale organisatie die River Cleanup nu is?
Thomas de Groote: “Als kind kocht ik al spullen uit China om door te verkopen in België, dus die ondernemerszin zat er al heel vroeg in. Maar ik was niet echt bezig met de natuur, mijn zus was dan eerder de groene van ons twee. Mijn ogen zijn opengegaan nadat zij mij uitdaagde om zwerfvuil op te rapen, en ik voelde dat daar meer in zat. Eerst organiseerden we de RhineCleanUp in 2017, dus het begon klein, maar ik voelde toen wel het potentieel. Toen ik zag dat de Instagram-gebruikersnaam voor River Cleanup nog vrij was, heb ik toch even getwijfeld of ik dat wel zou doen. Maar ik heb toch de stap gezet, en hoe meer liefde ik erin stak, hoe groter het project werd.”
Preventieve acties
En hoe zijn de initiatieven en acties over de jaren geëvolueerd?
“In het begin betrok ik zoveel mogelijk burgers, scholen en bedrijven bij opruimacties. We ruimen nu nog steeds op, maar we zorgen er nu preventief voor dat plastic niet meer in de rivieren terechtkomt. In landen zoals Indonesië, Kameroen en India analyseren we de de bron van die vervuiling. Gaat het om gebrekkig afvalmanagement of een tekort aan bewustzijn bij burgers? Op basis daarvan kunnen we dan gerichte acties opzetten, zoals huisvuilophaling of het plaatsen van waste banks, waarbij mensen geld krijgen voor het deponeren van afval. We willen ervoor zorgen dat mensen een gemakkelijk en goedkoop alternatief hebben om van hun afval af te geraken. We zijn in de breedte gegroeid in het aantal acties en vrijwilligers, maar we zijn ook in de diepte gegroeid door zaken structureel te veranderen.”
Hoe staat de mens anno 2026 tegenover vervuiling van ecosystemen? Is de perceptie veranderd doorheen de jaren?
“Mensen keuren de vervuiling van ecosystemen nog steeds af, maar toch blijkt uit bevragingen dat een derde van de mensen af en toe afval op de grond gooit. Daarnaast is er door de coronapandemie opnieuw een explosie geweest aan wegwerpplastic, want alles werd verpakt om eenmalig te gebruiken. Ook overconsumptie wordt een steeds groter probleem. Bestel je vandaag iets online, wil je het morgen al hebben. En is het niet goed, dan stuur je het de volgende dag al terug. Dat heeft natuurlijk zware gevolgen voor ons ecosysteem, want hoe meer wegwerpverpakkingen er zijn, hoe meer we er gaan terugvinden in onze natuur. In onze buurlanden zien we wel positieve veranderingen, zoals de invoering in Nederland van statiegeld op petflessen en blikken, die voor 80% minder zwerfvuil heeft gezorgd. In België ligt de focus vooral op recycling en sorteren van wegwerpplastic, maar daar pak je de bron niet mee aan.”
Beleidsmakers beïnvloeden
Jullie lanceerden dit jaar de gewaagde campagne “Send Dirty Pics”, waarbij mensen digitaal foto’s konden uploaden van afval die ze op openbare plaatsen tegenkwamen. Wat was daar het resultaat van?
“Het was voor ons een uitdaging om mensen op een luchtige manier bewust te maken van het zwerfvuil in hun omgeving, zonder met de vinger te wijzen. Er komt ook zoveel informatie op iedereen af tegenwoordig, dus je moet er echt bovenuit kunnen steken. Er moeten nog veel stappen gezet worden om mensen te overtuigen om deel te nemen aan zo’n campagne, maar uiteindelijk werden er toch 16.000 foto’s geüpload. En we stoppen niet bij bewustwording: momenteel zijn we bezig om met die data een beleidsnota op te maken. Uit analyse blijkt dat het afval dat het meest primeerde blikjes en plastic flessen zijn. We gebruiken dus de resultaten van de campagne om onze beleidsmakers te beïnvloeden.”
Je raapt zelf al jarenlang tonnen plastic uit rivieren, oevers, parken, straten en bossen. Hoe blijf je hoopvol?
“Jaarlijks komt er 127 miljard kilo plastic in ons milieu terecht, dat is natuurlijk een gigantisch cijfer. Toch voel je dat iedereen wel trots is op de plek waar hij of zij leeft. Eenmaal je die gesprekken aangaat met lokale community’s waar we acties organiseren, merk je dat mensen ook echt willen zorgen voor hun omgeving. Eens de structurele maatregelen er staan en gedragen worden door lokale gemeenschap, dan kan je de volgende plek aanpakken. Blijven opruimen kan niet, daar zou je een leger van miljoenen mensen voor nodig hebben.”
Mission 2030
Jullie hebben een groot netwerk van partners en investeerders opgebouwd. Hoe helpt een partner, zoals Multi Masters Group, om jullie doelen te bereiken?
“Multi Masters Group was de eerste organisatie die ons het vertrouwen heeft gegeven en in onze missie heeft geloofd in 2019. Het was cruciaal dat we de steun hadden van Multi Masters Group in die eerste fase. We moesten toen investeren in handschoenen, grijpers, afvalzakken, eventmateriaal. Die eerste twee jaar werkten we ook volledig op vrijwillige basis. Intussen hebben we 55 mensen op de payroll staan,ook in het buitenland. Je hebt mensen nodig om al die projecten te leiden, dus ook nu nog heb je partners nodig die dat mogelijk maken.”
Als je onbeperkt budget had voor één innovatieproject, wat voor project zou je dan opstarten?
“Die liggen al op tafel! Met Mission 2030 willen we ons strategisch model implementeren over 100 rivieren en tegen 2050 ligt het doel op 1000 rivieren. We willen ook vrijwilligers structureel trainen om lokaal te ondersteunen bij overstromingen, net zoals we in Wallonië hebben gedaan.”
Ambassadeurs van het circulaire verhaal
Let’s talk numbers! Dit jaar staat World Cleanup Day terug op de planning op 19 september. Hoeveel landen nemen dit jaar deel? Hoeveel mensen? En kan je een gokje wagen hoeveel kilogram afval jullie ingezameld krijgen?
“Dit jaar nemen 10.000 River Warriors deel in 40 landen. We organiseren 70 acties, waarvan 10 in België. We schatten dat elke deelnemer 3 kilogram inzamelt, dus we hopen op een 30.000 kilogram in totaal.”
Welk moment is jou tot nu toe het meest bijgebleven?
“Die eerste 10 minuten-challenge in 2017 gaat mij altijd bijblijven. Die switch van niets naar iets: dan is de bal aan het rollen gegaan. En iets recenter bezocht ik een school in Indonesië. Ik hoorde toen de volgende generaties spreken over duurzaamheid en was toen erg onder de indruk. Zij zijn echt de ambassadeurs van het circulaire verhaal en geven uit zichzelf het goede voorbeeld. Dat geeft me energie om door te blijven gaan”, besluit Thomas de Groote.
