Data worden in tal van sectoren gebruikt om de dienstverlening te beoordelen en te verbeteren, ook in de facilitaire dienstverlening. Daar maken we een onderscheid tussen hard services en soft services. Hard services is de dienstverlening rond technische installaties, infrastructuur en gebouwbeheer. Soft services gaan over het comfort, de hygiëne en de werk- en leefomgeving van bezoekers of medewerkers die gebruikmaken van het gebouw.
In hard services zitten data vooral vervat in sensoren, die specifieke eigenschappen van toestellen en machines meten. Denk maar aan:
- Temperatuursensoren om oververhitting van toestellen te voorkomen
- Trillingssensoren om storingen van machines te voorspellen
- Elektriciteits- en watersensoren die verbruik meten
Maar ook in de soft services zitten data in een opmars. Hoe vaak laten we een medewerker een ruimte schoonmaken? Waar zetten we de poetsploeg efficiënter in? En hoe maken we een productievere planning op? We gaan dus met andere woorden ook de soft services verbeteren aan de hand van digitale gegevens. Hoe we die data verzamelen, welke uitdagingen daarbij komen kijken en wat dat voor u als klant betekent: we zetten het op een rijtje.
1. Data vinden in mensenwerk
In soft services staan mensen centraal. Data lijken hier minder voor de hand liggend dan bij technische installaties. Toch kunnen data een impact hebben op het facilitair team. Denk maar aan sensoren die aangeven wanneer zeep, toiletpapier of handdoekjes opraken, of wanneer een vuilbak vol zit. Of ongedierte-experts, die met data uit het verleden preventieve inspecties optimaliseren.
Aan de hand van die data kan de planning van een schoonmaakploeg flexibel opgesteld worden. Geen vaste rondes meer, maar een efficiënte workflow op basis van drukke periodes op bepaalde tijdstippen, in specifieke ruimtes.
2. De uitdagingen
In Nederland en Scandinavische landen worden workflows op basis van data al jaren toegepast. In België ligt deze aanpak echter nog steeds gevoelig. Bij een variabel werkrooster moet een werkgever dit standaard minstens enkele dagen op voorhand bekendmaken. Dat maakt het lastiger om personeelsinzet van dag tot dag bij te sturen op basis van de bezetting van gisteren. Toch is dat geen reden om data volledig aan de kant te zetten. Binnen de vastgelegde uren van het schoonmaakpersoneel kan flexibel omgegaan worden met het takenpakket. Op een dag met een lage bezetting kan de dagelijkse routine worden beperkt, zodat er ruimte ontstaat voor taken die anders blijven liggen. Denk maar aan plinten schoonmaken, een dieptereiniging van de vaatwasser, het plafond afstoffen, noem maar op.
3. Wat klanten drijft, en waarom data daarbij passen
In klantgesprekken komt kwalitatieve dienstverlening steevast naar boven als grootste prioriteit. Tegelijk wint ook beleving stelselmatig aan gewicht, iets wat in groot contrast staat met het belang van veiligheid en desinfectie, nochtans een prioriteit sinds de coronapandemie.
Ook daarom zijn data van groot belang. Aan de hand van enquêtes kunnen we te weten komen hoe medewerkers hun lunch- of koffiepauzes beleven. Een simpele knop op een tablet aan de receptie kan ons tonen hoe klanten het onthaal in uw bedrijf ervaren, en wat zij belangrijk vinden in een bezoek. Tellers geven aan waar een klant of medewerker het meest vertoeft, maar ook rond welk tijdstip leveranciers gemiddeld hun goederen leveren. Inzicht in bezetting en ruimtegebruik helpt om die beleving te sturen: de juiste ruimte proper en klaar op het juiste moment, in plaats van een vaste schoonmaakbeurt die misschien overbodig is.
Zo helpen data vooral om de ervaring van klanten, medewerkers en bezoekers te verbeteren, niet enkel om kosten te drukken.
4. Waar het vandaag al werkt, en waar het naartoe gaat
Sensoren renderen vandaag vooral in omgevingen met veel wisselende bezetting, zoals winkelcentra en luchthavens. Op zo’n grote schaal kan een datagebaseerde beoordeling een enorm verschil maken op vlak van prijs én beleving. Een voorbeeld is de planning van Luchthaven Oostende-Brugge, waarbij data worden gebruikt om de schoonmaakploeg te laten meebewegen met de passagiers: “De cleaning masters volgen de vluchtplanning: waar de passagiers zijn, wordt niet gepoetst, maar wel vlak nadat die passagiers weer zijn vertrokken.” Op die manier kunnen passagiers op een aangename manier gebruikmaken van de faciliteiten op de luchthaven, en kunnen de masters op een veel efficiëntere manier schoonmaken.
Zo’n ontwikkeling begint vaak bij de grote spelers, om van daaruit door te sijpelen naar de rest van de markt. Het is dan ook een kwestie van tijd vooraleer data binnen de rest van de facilitaire sector een grote rol zullen spelen. Klaar om de stap naar data te zetten? Onze experts denken graag met u mee!


